Wstęp
Planetoida (367943) Duende, odkryta w lutym 2012 roku w hiszpańskim obserwatorium Observatorio Astronómico de La Sagra, to obiekt o średnicy około 50 metrów, który należy do grupy Atena. Jej nazwa pochodzi od mitycznego goblina Duende, znanego w folklorze iberyjskim jako strażnik domów, szczególnie pokoi dziecięcych. Duende zyskał na popularności nie tylko ze względu na swoje pochodzenie kulturowe, ale także dzięki swojemu bliskiemu przelotowi obok Ziemi, który miał miejsce w lutym 2013 roku. W artykule przedstawimy szczegóły dotyczące tej planetoidy, jej przelotu oraz przyszłych zbliżeń do naszej planety.
Odkrycie i charakterystyka Duende
(367943) Duende została odkryta przez zespół astronomów w 2012 roku. Obiekt ten jest klasyfikowany jako planetoida bliska Ziemi i należy do grupy Atena. Średnica planetoidy wynosi około 50 metrów, co czyni ją stosunkowo małym ciałem niebieskim w porównaniu do innych obiektów w Układzie Słonecznym. Pomimo niewielkich rozmiarów, Duende stanowi przedmiot badań astronomicznych ze względu na swoje unikalne właściwości orbitalne oraz potencjalne zbliżenia do Ziemi.
Nazwa planetoidy „Duende” nawiązuje do postaci z hiszpańskiego folkloru. Duende jest często opisywany jako mały goblin lub duszek, który żyje w domach i opiekuje się dziećmi. Ten kulturowy kontekst nadaje planetoidzie osobliwego charakteru i sprawia, że staje się ona interesującym tematem zarówno dla miłośników astronomii, jak i kultury iberyjskiej.
Przelot Duende obok Ziemi
15 lutego 2013 roku miało miejsce znaczące wydarzenie związane z planetoidą Duende — jej niezwykle bliski przelot obok Ziemi. W momencie największego zbliżenia, planetoida znalazła się w odległości około 34 053 kilometrów od środka naszej planety, co odpowiada około 27 675 km od jej powierzchni. Naukowcy przewidzieli ten przelot i zapewnili opinię, że nie ma ryzyka kolizji z Ziemią.
Tor lotu planetoidy przebiegał od południa na północ, poniżej orbit satelitów geosynchronicznych. Co istotne, żadne sztuczne satelity nie ucierpiały podczas tego przelotu, co potwierdza umiejętność przewidywania ruchu ciał niebieskich przez astronomów. Bliskość przelotu spowodowała jednak zmianę orbity Duende — okres orbitalny zmniejszył się z 368 dni do 317 dni, a planetoida przeszła z grupy Apolla do grupy Atena.
Incydent czelabiński a Duende
Interesującym incydentem związanym z datą przelotu Duende jest meteoroid, który eksplodował nad Czelabińskiem w Rosji tego samego dnia. Meteoroid o średnicy około 17–20 metrów wszedł w atmosferę Ziemi i eksplodował na wysokości około 29,7 kilometrów, powodując znaczną falę uderzeniową i uszkodzenia budynków. Ponad 1500 osób doznało obrażeń w wyniku tego zdarzenia.
Warto jednak zaznaczyć, że meteoroid czelabiński nie był związany z przelotem planetoidy Duende. Oba obiekty poruszały się po zupełnie różnych orbitach; meteoroid leciał z północy na południe, podczas gdy Duende poruszała się z południa na północ. To zbieg okoliczności sprawił, że oba wydarzenia miały miejsce jednocześnie, co doprowadziło do pewnych nieporozumień dotyczących ich związku.
Przyszłe zbliżenia Duende do Ziemi
Planetoida Duende ponownie zbliży się do Ziemi 15 lutego 2046 roku. W tym czasie minie naszą planetę w odległości około 0,015 jednostki astronomicznej (j.a.), co przekłada się na ponad 2,2 miliona kilometrów. Naukowcy analizują również wiele późniejszych przelotów tej planetoidy w kolejnych latach.
Zgodnie z danymi NASA z lutego 2013 roku, planetoida ma zaplanowane trzykrotne przeloty stosunkowo blisko Ziemi między rokiem 2080 a 2112. NASA oszacowała prawdopodobieństwo kolizji Duende z naszą planetą na poziomie jedynie 0,00064%. Analizy te wskazują na to, że zagrożenie ze strony tej planetoidy jest minimalne i zostało ocenione w skali Torino jako 0 (co oznacza brak zagrożenia), natomiast w skali Palermo szacowane było na -5,08.
Podsumowanie
(367943) Duende to interesująca planetoida bliska Ziemi o fascynującej nazwie wywodzącej się z iberyjskiego folkloru. Odkryta w 2012 roku stanowi ważny element badań nad obiektami kosmicznymi oraz ich wpływem na naszą planetę. Bliski przelot tej planetoidy w lutym 2013 roku dostarczył cennych informacji o jej orbicie oraz potencjalnych zagrożeniach związanych z innymi ciałami niebieskimi.
Dzięki postępom w technologii obserwacyjnej oraz analizie danych naukowcy są w stanie monitorować ruchy takich obiektów jak Duende oraz prognozować ich przyszłe przeloty. W miarę upływu czasu i dalszych badań nad tym rodzajem ciał niebieskich możemy spodziewać się jeszcze większej liczby odkryć oraz lepszego zrozumienia dynamiki Układu Słonecznego.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).